چه بخواهيم چه نخواهيم، كامپيوتر جزيى از زندگى روزمره ما شده است. حتماً شما تا به حال كليپى را با كامپيوتر تماشا كرده ايد، از آهنگى با كيفيت ديجيتال لذت برده ايد، متنى را تايپ كرده ايد يا شبى را به گشت و گذار در دنياى اينترنت يا چت روم ها به صبح رسانده ايد! بستر اجرايى همه اين برنامه ها برنامه اى مادر به نام سيستم عامل است. به احتمال زياد شما يكى از نسخه هاى ويندوز مايكروسافت مانند ويندوز ۹۸ يا XP را استفاده مى كنيد. آيا تا به حال برايتان پيش نيامده كه كامپيوترتان خود به خود ريست شود يا يك روز صبح كه كامپيوتر اداره تان را روشن مى كنيد بالا آمدن ويندوزتان را نبينيد؟

آيا تا به حال به فكر امتحان كردن سيستم عامل ديگرى افتاده ايد؟ يك سيستم عامل با كارايى بيشتر: يك سيستم عامل امن، چند منظوره، قابل اعتماد و كاربردى به معناى واقعى كلمه، البته مقصود توليدات شركت انحصارطلب مايكروسافت يا سيستم عامل صنعتى يونيكس (Unix) و يا سيستم گرانقيمت اپل مكينتاش (Apple Macintosh) نيست. ما مى خواهيم از سيستم عامل ديگرى صحبت كنيم: سيستم عامل «آزاد» لينوكس (Linux).

اگر چه «لينوكس» خالق مشخصى ندارد، ولى اين «لينوس توروالدز» (Linus Torvalds) دانشجوى فنلاندى بود كه در ۲۵ آگوست ۱۹۹۱، اين راه را آغاز كرد. او از همان ابتدا روياى ايجاد يك سيستم عامل اپن سورس (Open Source) يا بازمتن با كارايى بالا، ضريب اطمينان فوق العاده و امنيت باور نكردنى را در سر مى پروراند. صحبت از بازمتن بودن «لينوكس» به ميان آمد؛ كسانى كه تا اندازه اى با زبان هاى برنامه نويسى آشنايى دارند مى دانند كه سيستم عامل هايى مانند ويندوز مايكروسافت كه خود را در دسترس همگان قرار نمى دهند و آنچه كه كاربران خريدارى مى كنند، تنها برنامه قابل اجرايى است كه هيچ اطلاعاتى از جزئيات درونى كاركرد سيستم عامل را نمى توان از آن فهميد. اما در مورد «لينوكس» وضع به گونه ديگرى است؛ به اين صورت كه سورس يا متن «لينوكس» براى كليه علاقه مندان و برنامه نويسان باز و قابل تغيير و بهينه سازى است.

«لينوس توروالدز» هسته «لينوكس» موسوم به كرنل را تحت امتياز «جى پى ال» (GPL: GNU General Public License) منتشر كرد، طبق اين امتياز كه در برابر امتياز انحصارطلبانه «كپى رايت» (Copyright)، «كپى لفت» (Copyleft) ناميده مى شود، كاربران و برنامه نويسان اجازه هرگونه دخل و تصرف در كد برنامه ها، استفاده مجدد از كل يا بخشى از برنامه ها در برنامه اى ديگر و فروش يا پخش مجدد برنامه ها را دارند؛ به شرط اينكه ماهيت بازمتن برنامه ها تحديد نشود و تمام حقوق «كپى لفت» به خريدار نيز منتقل شود.